Wat is de CO2-Prestatieladder?
De CO2-Prestatieladder is een schema waarmee een organisatie laat zien dat ze haar CO2-uitstoot kent, daar doelen voor stelt en aantoonbaar werkt aan reductie. De schemabeheerder is SKAO. Wil je een certificaat, dan beoordeelt een onafhankelijke certificerende instelling of je dat kunt aantonen.
Het schema werkt met niveaus waarop je je kunt laten beoordelen. Welke eisen bij welk niveau horen en hoe de beoordeling verloopt, verandert met nieuwe versies. Gebruik daarom altijd het actuele handboek van SKAO als bron, en niet wat je ergens eerder hebt gelezen, ook niet in deze gids.
Waarom vragen opdrachtgevers erom?
De ladder wordt vooral gebruikt door aanbestedende partijen die duurzaamheid willen meewegen. Bij sommige aanbestedingen levert een certificaat een voordeel op in de beoordeling, bij andere is het een eis. Dat staat in de aanbestedingsdocumenten, dus lees die goed voordat je een inschrijving voorbereidt.
Je ziet het vaak in bouw, infra, installatietechniek en transport, ook bij onderaannemers: een hoofdaannemer vraagt zijn partners soms om inzicht in hun uitstoot. Ook zonder aanbesteding is het een gestructureerde manier om je energie- en brandstofgebruik, en daarmee je kosten, beter in de hand te krijgen.
De vier ideeën achter de ladder
De ladder rust op vier ideeën. Ze zijn eenvoudig te onthouden en vormen de rode draad in alles wat je vastlegt. Hieronder staan ze in gewone woorden, zonder de formele eisen: die staan in het handboek van SKAO en kunnen per versie verschillen.
- Inzicht: je weet hoeveel CO2 je organisatie uitstoot en waar die vandaan komt.
- Reductie: je stelt doelen om die uitstoot te verlagen en voert maatregelen uit.
- Transparantie: je vertelt intern en extern wat je doet en wat het oplevert.
- Participatie: je werkt mee aan initiatieven met anderen, bijvoorbeeld in je sector of keten, om samen verder te komen.
Past de ladder bij jou, en hoe verhoudt hij zich tot andere schema's?
De ladder is relevant als opdrachtgevers erom vragen of als je een vaste structuur zoekt voor je CO2-aanpak. Vraag eerst na wat je klanten verwachten, zodat je niet investeert in een certificaat dat niemand waardeert. Kijk ook naar de aanbestedingen waar je de komende jaren aan mee wilt doen: welke vragen over duurzaamheid komen daarin terug?
ISO 14001 is een managementsysteem voor alle milieuthema's, de ladder gaat specifiek over CO2. VSME is een rapportagestandaard en geen certificeringsschema. Je kunt ze combineren, omdat de gegevens (verbruik, footprint, doelen) grotendeels dezelfde zijn: meet je ze één keer goed, dan gebruik je ze voor alle drie.
Hoe begin je?
Begin klein en in de goede volgorde. Eerst weten wat er van je gevraagd wordt, dan weten wat je uitstoot, en pas daarna doelen en maatregelen kiezen. Zo werk je niet aan iets wat je opdrachtgever niet vraagt. Plan elke stap met een eigenaar en een datum, zodat het traject niet blijft liggen.
- Vraag je opdrachtgevers of een certificaat of niveau gevraagd of gewaardeerd wordt
- Lees het actuele handboek van SKAO en bepaal wat voor jouw situatie relevant is
- Bepaal de afbakening van je organisatie en wijs een eigenaar aan
- Verzamel verbruiksgegevens over een heel jaar en bereken je footprint
- Stel reductiedoelen en kies maatregelen met eigenaar en termijn
- Plan je communicatie en kies een initiatief om aan deel te nemen
- Vraag offertes aan bij certificerende instellingen
Wat leg je vast?
De ladder gaat over aantoonbaar zijn, dus vastleggen is het halve werk. Denk aan het footprint-rapport met grenzen, bronnen, rekenmethode en emissiefactoren, de reductiedoelen met een basisjaar, het maatregelenplan met eigenaren en de voortgang per jaar. Leg ook vast hoe je intern en extern communiceert en aan welke initiatieven je deelneemt.
Bewaar de bewijsstukken erbij: facturen, tankoverzichten, meterstanden en vergaderverslagen waarin de directie de voortgang beoordeelt. Een auditor wil kunnen volgen hoe je van brongegevens bij het eindcijfer komt. Houd documenten beheerst met versies en goedkeuring, zodat duidelijk is welke versie geldt.
Een eerste jaar in de praktijk
Een voorbeeld, volledig fictief: een installatiebedrijf met twee vestigingen en een wagenpark hoort van een belangrijke opdrachtgever dat een certificaat meetelt in de beoordeling. In het eerste kwartaal verzamelt het bedrijf gas-, stroom- en brandstofgegevens van het afgelopen jaar en leest het handboek. In het tweede kwartaal volgen de footprint en een eerste reductiedoel.
In het derde kwartaal stelt het bedrijf maatregelen vast, zoals rijgedrag, planning en vervanging van verwarming, en spreekt het af hoe het personeel en klanten informeert. In het vierde kwartaal toetst het intern of alles op orde is en vraagt het offertes aan bij certificerende instellingen. Het tempo verschilt per organisatie.
Veelgemaakte fouten
Het meest gemaakte probleem is te laat beginnen: een footprint over een heel jaar kost tijd om op te bouwen, en een aanbesteding wacht niet op jou. Daarna volgt vaak gebrek aan herleidbaarheid: cijfers staan in een sheet, maar niemand weet nog waar ze vandaan komen.
- Pas beginnen als de aanbesteding al loopt
- Werken met een verouderde versie van het handboek
- Cijfers zonder bron, zodat niemand ze kan herleiden
- Doelen stellen zonder maatregelen en eigenaren
- Communicatie en participatie vergeten
- Het hele traject bij één persoon laten liggen
Zo ondersteunt BrydgeOne dit
Voor de eisen zelf gebruik je het handboek van SKAO, want BrydgeOne bevat geen schematekst. De module Energie & Emissies berekent je CO2-footprint over scope 1, 2 en 3 uit het verbruik per emissiebron, met jaarlijks geversioneerde emissiefactoren. Het jaarrapport als PDF toont de gebruikte factoren als auditspoor.
Vanuit een bron maak je met één klik een reductiedoel aan in Doelstellingen & KPI's, met de CO2e van vorig jaar als basislijn. KPI's kunnen automatisch uit Energie & Emissies komen, en je ziet of je op koers ligt. Stukken beheer je in Documentbeheer. Wil je ook rapporteren volgens VSME, dan bouwt VSME & duurzaamheid voort op dezelfde gegevens.
© 2026 BrydgeOne. Algemene informatie, geen juridisch of ander professioneel advies. Aan dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend.