Uitleg
De Tripod-methode, in de praktijk meestal Tripod Beta genoemd, gaat ervan uit dat een incident ontstaat doordat beschermende barrières falen, en dat die barrières falen om redenen die dieper liggen dan de handeling van één medewerker. Je werkt met drie vragen. Wat gebeurde er: je zet de gebeurtenissen in volgorde. Hoe kon het gebeuren: je bepaalt welke barrières het hadden moeten voorkomen en welke ontbraken of faalden. Waarom faalden ze: dat zoek je per barrière uit.
Per gefaalde barrière onderscheid je drie lagen. De directe oorzaak is de handeling of gebeurtenis waardoor de barrière het begaf. De randvoorwaarden zijn de omstandigheden die die handeling uitlokten, zoals tijdsdruk, vermoeidheid of slecht gereedschap. De onderliggende of latente oorzaken zijn de organisatorische tekortkomingen die al aanwezig waren, zoals onduidelijke procedures, te weinig training, uitgesteld onderhoud of tegenstrijdige doelen. Voor die laatste laag werkt de methode met een vaste lijst van elf categorieën.
Het verschil met de 5x-waarom-methode (zie oorzaakanalyse) zit in de structuur. Met 5x waarom volg je één redeneerlijn. Dat gaat snel en past goed bij kleine incidenten. Tripod dwingt je om naar meerdere barrières te kijken en latente oorzaken uit een vaste lijst te halen, zodat je niet stopt bij de eerste aannemelijke verklaring. De prijs is tijd en oefening: de methode is bedoeld voor ernstige, complexe of terugkerende incidenten.
De methode is ontstaan in de olie- en gassector, met onderzoek in opdracht van Shell, en bouwt op het kaasmodel (Swiss cheese model) van James Reason. Maatregelen richt je op twee plekken: op de barrières zelf, wat snel en lokaal is, en op de onderliggende oorzaken, wat meer werk vraagt maar het meeste oplevert. Welke methode je gebruikt, kies je zelf, tenzij een opdrachtgever een bepaalde methode vraagt.
Voorbeeld uit de praktijk
Bij het laden valt een pallet van een heftruck vlak naast een medewerker, zonder gewonden. In dit voorbeeld blijkt uit de analyse dat de laadzone niet was afgezet (ontbrekende barrière), dat de chauffeur onder tijdsdruk werkte (randvoorwaarde) en dat de planning structureel te weinig laadtijd geeft (onderliggende oorzaak). De maatregelen gaan dus verder dan de chauffeur opnieuw instrueren.
© 2026 BrydgeOne. Algemene informatie, geen juridisch of ander professioneel advies. Aan deze uitleg kunnen geen rechten worden ontleend.